Tijuana (cumiaitlahtolcopa Tiikwan huan quilihuatlahtolcopa Ipáa chaʼamuí), ce altepetl ipan tlahtohcayotl Baja California, inin itecuacan. Tijuana altepetl quipiya 1,922,523 huan altepenanyotl Tijuana quipiya 5,268,642 chanehqueh xiuhpan 2020, inic yei hueyaltepenanyotl itechcopa Mexico tlalli. In cuaxochtic altepetl ocachi visitada ipan tlalticpac, cuaxochtia ica California ompa Tlahtohcayotl in Cepanca, ce tenyoh altepetl ompa mochi Mexico mictlampa tlalli. Nican in chanehqueh tlahtoah caxtillantlahtolli huan inglatlahtolli, ce macehualcamanaliztli itech cumiaitlahtolli, quilihuatlahtolli huan tipaitlahtolli.

Tijuana
Tiikwan
Ipáa chaʼamuí
Altepetl
Ichimal Tijuana
Zona Rio Tijuana.jpg
Tlacatiyan
-Tlahtohcayotl
-Altepetlahtohcan
Flag of Mexico.svg Mexihco
Flag of Baja California.svg Baja California
Tijuana
Tlaixpayotl
- Campa
637 km2 km2
Ancayotl 32°32′11″N 117°02′14″O
Huehcapancayotl Cerro Colorado
(31 msnm)
Chanehqueh
- Campa
- Pozahuacayotl
- Campa
1,922,523 chan.

chan/km²
Tlahtolli Caxtillahtolli
IDN
- Campa

PIB
- PIB Per Capita
$ MDD
$ USD
Altepetzintiliztli 11 metztli julio, 1889
Altepetequihuah Montserrat Caballero Ramírez
UTC UTC-6
Tlacatocaitl Tijuanatecatl
CP
Nenecuilhuaztli
 - USPS
 - ISO 3166-2


Nenecuilhuaztli 020040001
Matlatzalantli www.tijuana.gob.mx/

Iteyacanaliz ce altepetl, Tijuana altepetl in icua altepetlahtohcan. Inin altepetl huelitic, quipiya cualli tepoztequitiyotl huan pochtecayotl mochi xihuitl, hueyi tlahtolcencahualli ipan itequiliz. Nehnemiliztli hueyic, ce tomincayo ipampa tequitiliztli ipan Altepetl Tijuana, in altepetl quipiya hueyi cualcan ipamapa nenenqui huan tiyanquiztli.

TlaltocayotlXikpatla

Ce tlatoliztli quihtoa, itechpahuicpa Rancho de Tía Juana, ce tlahtolli caxtillahtoltica. Zan niman ipampa inon altepetl ompa Baja California, motoca «Tijuana» ompa icumiaitlahtol, ihtoca caxtillantlahtolcopa Tijuana. Huehuecauhtica ipan cumiaitlahtolli Tiikwan nozo Tihuan quiza ipan: cumiaitlahtocopa yaotl moihtoa Tihuan.[1]

Occe tlahtolliXikpatla

TlalticpacmatiliztliXikpatla

Inin altepetl cah ancayotl cuaxochtia in altepetl mictlampa ica San Ysidro ompa California tlahtohcayotl, ipan Tlahtohcayotl in Cepanca America, in huitztlampa ica Rosarito, in tonalquizayampa ica Sierra Juárez huan in tonalcalaquiyampa ica Pacífico ailhuicatl.

In Tijuana atoyatl xiquipano inin altepetl, ipan xolalpan quipia tepitzin tlatelolli huan tepetzintli canahpa mictlampa quipia xoxohuic ixtlahuahcan. yeyantli tonalquiyahuitl ica miac quiyahuitl ipampa mochi xihuitl.

YeyantliXikpatla

 
Cerro Colorado cepayauhtic.
Metzpohualli Ø t°
(°C)
Min. t°
(°C)
Max. t°
(°C)

(mm)
Metztli enero 19.9 –7.0 38.0 40
Metztli febrero 22.9 –5.6 39.5 36
Metztli marzo 25.6 –1.0 40.2 50
Metztli abril 28.9 5.0 42.5 48
Metztli mayo 13,6 8.0 43.0 55
Metztli junio 32.1 11.5 44.0 39
Metztli julio 32.0 11.0 45.0 41
Metztli agosto 32.8 16.5 43.0 34
Metztli septiembre 28.7 2.0 41.0 122
Metztli octubre 26.4 2.0 39.0 65
Metztli noviembre 22.7 –5.0 39.0 43
Metztli diciembre 20.2 –7.5 39.0 36

Tlanonotzaliztli huan huaznenquiXikpatla

Tijuana altepetl quipiya 867.5 tepozcoaohtli en operación, in Hueyi Tepoztototlatiloyan Abelardo Rodríguez, ipan Otay in ompa Tijuana altepetlahtohcan. Ehcahuaznenqui, quipia ce mochi itechpa 230,000 m² ohtli.

TequitiliztliXikpatla

Tijuana altepetl, ce altepeticpac ica hueyic tequiyotl ipan tlacatiyan Mexico tlalli. Tijuana ce tequitiliztli ipan Mexico itech temocpan huan pochtecayotl. In yacaticac tequiyotl in ahuicyaniliztli ic cualli yeyantli ipan itentli huehuehcauh Pacífico ailhuicatl, Playas de Tijuana ce cualcan ipampa tlamaneloliztli. In Zona Río hueyic centro financiero ipampa pochtecah.

NehnemiliztliXikpatla

Ce nehnemiliztli, ce tomincayo ipampa tequitiliztli ipan Tijuana altepeticpac, in altepetl quipia hueyic cualcan ipampa nehnemi canahpa Xolalpan Tijuana, Av. Revolución, Centro Cultural Tijuana, Lomas Taurinas, Playas de Tijuana, Casa de Cultura, Club Aguacaliente, occequin.[2]

ChanehmatiliztliXikpatla

Tijuana quipiya 1,922,523 chanehqueh (Censo INEGI xihuitl 2020).[3]

Xihuitl Chanehqueh
2000 1 148 681
2010 1 300 983
2020 1 922 523

TemachtiliztliXikpatla

 
Universidad Autónoma de Baja California.

Tijuana altepetl quipia ipan ahcopa tlamachtiloyan, canahpa hueyi tepochcalli tlen itocah Universidad Autónoma de Baja California Campus Tijuana, Universidad de la Frontera Norte, Instituto Tecnológico de Tijuana, Universidad Tecnológica de Tijuana huan Universidad Iberoamericana Tijuana, Centro de Enseñanza Técnica y Superior, ce pani tlamachtiloyan itech Tijuana altepeticpac.

In altepetl nican quipia ipan temachtiliztli coconeh xochitlah, inic ce tlamachtiliyan, inic ome tlamachtiloyan, bachillerato, tepochcaltlamachtiloyan huan Hueyi tepochcalli, noihqui in Escuela Secundaria, noyuhqui quipiya in conemeh; pipilton huan cihuapiltin temachtiah ica 96,44 % chanehqueh.

TequinemiliztliXikpatla

TequichihualiztliXikpatla

 
Centro Cultural Tijuana.

Altepetl Tijuana ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihto Tlaquitcayotl ipan Tlachihuatlacayatl ipan Baja California tlahtohcayotl; ixquich tlamatocac toltecayotl, yoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl iuhqui tlacualiztli, macehualmihtotiztli.

MacehualiztliXikpatla

Altepetl Tijuana ce altepetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihto Tlatquicayotl ipan Tlachiuhcayotl ipan Mexico; ixquich tlamatocac tequichihualiztli in ompa Mexico huitztlampa, yoliztli ipan ahmo tlamatocac tlachihualiztli noyuhqui tlacualiztli, macehualiztli, camanalli itlahcuilol.

TlatzohtzonaliztliXikpatla

Huehuehcauh cuicayotl ipan iteopanhuan catca in musica sacra, teocuicatl huan itlatzohtzonaliz teocalli ica teopixqueh huan cihuateopixqueh. Miaquin cuicayotl cah inin Tijuana altepetlahtohcan noyuhqui banda, cumbia, balada nozo tlatlamantic tlatzotzonaliz.

MomotlaliztliXikpatla

 
Estadio Caliente cualcan ipan Club Tijuana.

In momotlaiztli ipan Tijuana cah ipampa neicxitapayolhuiliztli, chiquiuhpatoliztli, omemalacaztli, mapatoltiliztli, ihuan patolli.

Calpolli Momotlaliztli Mahuiltiliztli Momotlayohcan
Club Tijuana Neicxitapayolhuiliztli Liga de Ascenso de México Estadio Caliente
Club Zonkeys Baloncesto Liga Nacional de Baloncesto Profesional de México Auditorio Zonkeys
Toros de Tijuana Béisbol Liga Mexicana de Béisbol Estadio Chevron
Toritos de Tijuana Béisbol Campeonato Nacional de Rugby 15 y Mex 7´s Estadio Chevron

NeteicniuhtiliztliXikpatla

Ipanocayoh tetitlaniztliXikpatla

Tijuana altepetl quipiya 2 ipanocayoh tetitlaniliztli huan 2 tetitlaniztli.

AltepeicniuhcayotlXikpatla

Tijiana altepetl ca icniuhcayotl ica ininqueh altepemeh.

Altepetl Xeliuhcayotl Tlacatiyan Xihuitl
San Diego California   Tlahtohcayotl in Cepanca America 1998
Słubice Lubusz   Polonia 2010
La Paz Baja California Sur   Mexihco 2013

No xiquittaXikpatla

ToquiliztequitlXikpatla

  1. 'El Sol de Tijuana, El Cerro Colorado y la leyenda de Tihuan, 11 metztli julio, xihuitl 2020 (caxtillantlahtolcopa)
  2. Visit Mexico, Baja California tlahtohcayotl, Tijuana altepetlahtohcan; 28 metztli junio itech 2022 xiuitl. (caxtillantlahtolcopa)
  3. INEGI, Baja California tlahtohcayotl, Tijuana altepetlahtohcan; 28 metztli junio itech 2022 xiuitl. (caxtillantlahtolcopa)

Occe necuazaloliztliXikpatla

Huiquimedia Commons quipia occequin tlahcuilolli
Tijuana itechcopa.