Momotlaliztli ipan Mexico

Wikisaurus.svg Inin tlahcuilolli monequi toquiliztequitl, inon tlahtoliztli ahmo quipia tlahtolcaquiliztiloni.

In ōme huēy teachcauh Momotlalcāyōmeh īpan Mēxihco cāteh neicxitapayōlhuiliztli auh māīxnāmiquiliztli.

Huehuecauh MexicoXikpatla

ŌllamaliztliXikpatla

 
Ōllamaliztli tlachtli

In ōllamaliztli (Caxtillāntlahtōlli: Juego de pelota) ōcatcā huēyi cāmpeca pampa in huēhueh mēxihcah, 1400 a.X. ye cuēl. In ōllamatiani tzīncuālcahuiā in ōlli pampa quitlacalaquiā īpan in tlayahualli. In ōllamaliztli īnahuatīltin cā ahahcicācahquihuac.

UlamaXikpatla

In Ulama cā cē ōllamaliztli yancuīc yōhcatiliztli.[1] occencah matotopehuialo īpan Sinaloa.

Mixtēcah ōlliXikpatla

In Mixtēcah ōlli (Caxtillāntlahtōlli: Pelota mixteca) cā cē tenis ixiuhqui ica cē mayehuatl.

Michhuahcān ōlliXikpatla

 
Michhuahcān ōlli

In Michhuahcān ōlli (Michhuahcatlahtōlli: Uárukua Ch'anakua Caxtillāntlahtōlli: Pelota purépecha), mācuīltin ōllihuiantin quicuauhhuiāh cē ichcāōlli (zapandukua) ica in uarhúkua, pampa tlaitqui ipan in tenamiquini calīxtli[2].

Chochololtiliztli ica tlalichticcōlliXikpatla

In Chochololtiliztli[3] ica tlalichticcōlli (Caxtillāntlahtōlli: Rebote a Mano con Pelota Dura)

ŌltlalochtiaXikpatla

Rarámuri tlacah momotlalcāyōtl, in ōllitlalochtia (Raramuritlahtōlli: Rarajipuami Caxtillāntlahtōlli: Carrera de Bola)

Yancuīc Caxtillān īmomotlalcāyōmehXikpatla

CharreríaXikpatla

 
Charrería

In charrería, quitlahuālcuilo pampa in caxtiltēcah. In mēxihcatl charro (cahuāyoh pāncuatlehqui),

Tlaminohuac[4]Xikpatla

Olōchtli momotlalcāyōmehXikpatla

NeicxitapayōlhuiliztliXikpatla

Cē tlacatl momotlalcāyōmehXikpatla

Olimpicayoh neāhuiltiliztliXikpatla

TlahtōlcaquiliztilōniXikpatla

  1. Yōhcatiliztli: forma, propiedad, manera de ser (Simeon).
  2. Tenamiquini calīxtli: La puerta (meta) del contrario.
  3. Botar la pelota (Molina).
  4. Corrida de toros (Zapata y Mendoza).