Momotlalcāyōtl īpan Mēxihco

In ōme huēy teachcauh Momotlalcāyōmeh īpan Mēxihco cāteh neicxitapayōlhuiliztli auh māīxnāmiquiliztli.

Huēhueh Mēxihco īmomotlalcāyōmehEditar

ŌllamaliztliEditar

 
Ōllamaliztli tlachtli

In ōllamaliztli (Caxtillāntlahtōlli: Juego de pelota) ōcatcā huēyi cāmpeca pampa in huēhueh mēxihcah, 1400 a.X. ye cuēl. In ōllamatiani tzīncuālcahuiā in ōlli pampa quitlacalaquiā īpan in tlayahualli. In ōllamaliztli īnahuatīltin cā ahahcicācahquihuac.

UlamaEditar

In Ulama cā cē ōllamaliztli yancuīc yōhcatiliztli.[1] occencah matotopehuialo īpan Sinaloa.

Mixtēcah ōlliEditar

In Mixtēcah ōlli (Caxtillāntlahtōlli: Pelota mixteca) cā cē tenis ixiuhqui ica cē mayehuatl.

Michhuahcān ōlliEditar

 
Michhuahcān ōlli

In Michhuahcān ōlli (Michhuahcatlahtōlli: Uárukua Ch'anakua Caxtillāntlahtōlli: Pelota purépecha), mācuīltin ōllihuiantin quicuauhhuiāh cē ichcāōlli (zapandukua) ica in uarhúkua, pampa tlaitqui ipan in tenamiquini calīxtli[2].

Chochololtiliztli ica tlalichticcōlliEditar

In Chochololtiliztli[3] ica tlalichticcōlli (Caxtillāntlahtōlli: Rebote a Mano con Pelota Dura)

ŌltlalochtiaEditar

Rarámuri tlacah momotlalcāyōtl, in ōllitlalochtia (Raramuritlahtōlli: Rarajipuami Caxtillāntlahtōlli: Carrera de Bola)

Yancuīc Caxtillān īmomotlalcāyōmehEditar

CharreríaEditar

 
Charrería

In charrería, quitlahuālcuilo pampa in caxtiltēcah. In mēxihcatl charro (cahuāyoh pāncuatlehqui),

Tlaminohuac[4]Editar

Olōchtli momotlalcāyōmehEditar

NeicxitapayōlhuiliztliEditar

Cē tlacatl momotlalcāyōmehEditar

Olimpicayoh neāhuiltiliztliEditar

TlahtōlcaquiliztilōniEditar

  1. Yōhcatiliztli: forma, propiedad, manera de ser (Simeon).
  2. Tenamiquini calīxtli: La puerta (meta) del contrario.
  3. Botar la pelota (Molina).
  4. Corrida de toros (Zapata y Mendoza).