Caxtilahtolli

(Mokwapki tlen Kastiahtlahtolli)
Wikisaurus.svg Inin tlahcuilolli monequi toquiliztequitl, inon tlahtoliztli ahmo quipia tlahtolcaquiliztiloni.
N write green black.svg Inin tlahcuilolli nozo tlahtoliztli cenca tepitzin. Ce nozo miaquintin huiquipediatequitqueh tequipanoah ipampa ce cualli tlahcuilolli.

Caxtillahtolli nozo españollahtolli, noihqui huehuehcauh caxtillantlahtolli[1] huan españatlahtolli (caxtillāntlahtolcopa español ahnozo castellano) itoca ce tlahtolli, achcauhtlahtolli ipan España huan ohcequin tlacatiyan itechpahuicpa Tlalticpactli. Ce romatlahtolli ipan Ibero-romatlahtōlli tlaolololli. Ocachi 450,000,000 - 500,000,000 tlacameh camacti inon tlahtolli tlanipa in chinatlahtolli huan inglestlahtolli.

Comicbox-picto-final.png
Caxtilahtolli
español, castellano
Tlanohnotzaliztli
Motlahtoā īpan Mexico, Colombia, España, Argentina, Peru, Belice, Venezuela, Chile, Ecuador, Cuauhtemallan, Cuba, Domingotlacatlahtohcayotl, Bolivia, Honduras, Cozcatlan, Uruguay, Guinea Tlahcotlalticpac, Nicanahuac, Costa Rica, Puerto Rico, Paraguay, Panama; Tlacetililli Tlahtohcayotl, Filipinas, Canada, Marruecos, Gibraltar, Sahara iquizatlampa huan Andorra.
Tlatēctli 2 (Ethnologue, 2013)
Cenyeliztli

Indoeuropanēcatl
  Italico
    Romatlahtōlli
      Italo-cihuātlāmpa
        Gallo-ibericotlahtōlli
          Ibero-romatlahtōlli

            Caxtillahtolli
Tlahcuilōliztli Latinotlahcuilōliztli
Nāhuatiltica
Itlahtōl īpan Caxtillan, Hispanoamerica, Guinea Tlahcotlalticpac, Filipinas huan Sahara Cihuatlampa.
Nahuatililli ipal ASALE
Machiyōmeh
ISO 639-1 es
ISO 639-2 spa

TocayotlXikpatla

In caxtillantlahtolli (castellano) itoca, itechpa ipan Caxtillah (Castilla) ipehualiz ca. Ipan nahuatlahtolli itechpa ocatca in inic ce tocaitl in huehcauh mexicah ocaquih in caxtiltecah oquitocah in tlacameh huan intlahtōl ipan in tlapeuhtli cahuitl; huan ohce caxtiltecah iyuhqui Fray Alonso de Molina iquihcuilo caſtillãtlatolli.

Ipan caxtillantlahtolli in tocaitl español itech in Tlalyacatl Iberia latintocaitl ocatca Hispania, omaca in tocaitl Hispaniolus no huel cualli Spaniolus in quihtoznequi hispaniatlahtolton.

HuehcapatlahtoliztliXikpatla

In caxtillāntlahtōlli ītlahtōllo ōpēhua īca in mācēhualli latintlahtōlli īpan in Roma Emperador ītlahtohcāyo, īpēhualiz tlatēctli tlahco mictlāmpa Hispania. Zatepan in Roma Emperador ītlahtohcāyo īhuetziliz īpan in mācuīlpōhualxihuitl V, in latintlahtōlli netlahtoā inōn cahuitl ōcatca in Hispania īcāhuilihtiuh īntzalan in Huehcāuh caxtillāntlahtōlli, pēhualizlti in caxtillāntlahtōlli. Īca in musulmantlācah tlālpolōliztli canahpa in Iberia tlālyacatl, ōmotlahtoah romatlahtōlli īdialectos quitōca mozarabetlahtōlli īpan Al-Ándalus. Ihcuāc īpan in cristiano huēyitlahtohcāyōtl ōtlācatih miac romatlahtōlli dialectos: catalantlahtōlli, aragontlahtōlli, asturialeontlahtōlli, galegoportugallahtōlli īhuān in caxtillāntlahtōlli.

In caxtiltēcatl dialecto ōmopēhua īpan in condado Caxtillah (huitztlāmpa Cantabria īhuān mictlāmpa Burgos), īca vascotlahtōlli īhuān visigodo tlapēuhcāyōtl. In huehcāuh tlahcuilōlli īpan caxtillāntlahtōlli in Cartularios de Valpuesta cah, quimopiya īpan in Santa María de Valpuesta teōcalli, Burgos, cē tlahcuilōlli tlaolōlōlli in tlamachiyōtīlāmatl ōquihcuilo īpan in cahuitl iuhqui in mācuīlpōhualxihuitl IX, tētepotztoca in Glosas Emilianenses in cahuitl in tlamiliztli in mācuīlpōhualxihuitl X ahnozo in pēhualiztli in mācuīlpōhualxihuitl XI, quimopiya īpan in Monasterio de Yuso, San Millán de la Cogolla, La Rioja.

In caxtillāntlahtōlli ōmani canahhpa huitztlāmpa in tlālyacatl cemanqui in tēpēhualiztli īhuān ic in caxtiltēcatl cristianohuēyitlahtohcāyōtl tlacetilia īhuān in īcāmpa dinastías tlacetilia (cetiliztli īca León īhuān Galixia īca Fernando III de Caxtillah, in caxtillahcatl dinastía ītzintiliz īpan in Corona de Aragón īca Fernando I de Aragón ōquihuica canahpa in tlālyacatl tlamiliztli cetiliztli īca in Católico Huēyitlahtohqueh). Īpan in mācuīlpōhualxihuitl in caxtiltēcatl huēyitlahtohcāyōtl in cetiliztli, in Sevilla chāneh Antonio de Nebrija ōnēxtilia īpan Salamanca īGrammatica. In inic cē tlahcuilōmatiliztli ītechpa in tlahtollapēuhcāyōtl[2]. In tlapēuhtli in Ānāhuac ōcatca ihcuāc in tlapēuhtli Granada, ōman in caxtillāntlahtōlli ic in Ānāhuac cemantoc tlālli.

In caxtillāntlahtōlli mochipa ōpiya ahmo neneuhqui tlahtōlli tēl ipiya in neneuhqui tlapēuhcāyōtl latincuātzonyōtl. In ahmo neneuhcayotl īpan in caxtillāntlahtōlli iuhqui occē tlahtōlli, in mātocaliztli īcā occē Ānāhuacatl tlahtōlli, in iuhqui in aimaratlahtōlli, chibchatlahtōlli, avañetlahtōlli, mapuchetlahtōlli, mayatlahtōlli, nāhuatlahtōlli, quechhuatlahtōlli īhuān tainotlahtōlli ōtlālia tlahtōlli īpan in caxtiltēcatl tlahtōlolōlōlli, cequi īpan cequi catyān īhuān occē īpan cemānāhuac tlatequitiliztli.

Īpan Caxtillān, teōnantzin Nantzin Teresa de Ávila īhuān teōpixqui Juan de la Cruz ōāmatlacuiloh āmoxtli īca Caxtillahtōlli. Azozan Miguel de Cervantes ōāmatlacuiloh El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha quemeh inic cē āmoxtli īpampa Caxtillahtōlli.

Yancuīc Caxtillān, Juana de Asbaje īhuān Juan Ruiz de Alarcón ōāmatlahcuiloh ocachi āmoxtli.

TlahtolcuepaliztliXikpatla

Tlahtolcuepaliztli
Acatl caña Cozcacuauhtli cóndor Metztli luna Tepoztototl avión Ce uno
Ahuacatl aguacate, palta Cuahuitl árbol Miquiztli muerte Tlacatl hombre Ome dos
Atl agua Cuauhtli águila Nenetl muñeca Tlalli tierra Eyi tres
Calli casa, edificio Ehcatl aire, viento Ocelotl jaguar Tletl fuego Nahui cuetro
Chilli chile, ají Huehxolotl pavo Olin terremoto Tochtli conejo Macuilli cinco
Cihuatl mujer Icpalli silla Ozomahtli mono Tonatiuh sol Chicuace seis
Cintli maíz Itzcuintli perro Papalotl mariposa Tzopilotl gallinazo, aura Chicome siete
Cipactli caimán, cocodrilo Malinalli zacatillo Quiyahuitl lluvia Xochitl flor Chicueyi ocho
Coatl serpiente, víbora Matzahtli piña Tecpatl pedernal Yolotl corazón Chicnahui nueve
Cuetzpalin lagarto Mazatl venado, ciervo Teocalli templo Zacatl pasto, paja Mahtlactli diez

ToquiliztequitlXikpatla

  1. In tlahtolli caxtillantlahtolli quihtoznequi lengua castellana nozo lengua española ipan Fray Alonso de Molina itlahtoltecpantiliz, yeh oquihcuilo caſtillãtlatolli.
  2. tlahtollapēuhcāyōtl quihtōznequi Gramática.
Wikipedia, Caxtillahtolcopa Huiquipedia,
in yollohxoxouhqui centlamatilizamoxtli.